1. Căn cứ tiêu chuẩn áp dụng
Thí nghiệm đầm chặt tiêu chuẩn được thực hiện theo:
- TCVN 12792:2020 – Đất xây dựng – Phương pháp xác định quan hệ giữa độ ẩm và khối lượng thể tích khô trong phòng thí nghiệm (đầm chặt tiêu chuẩn và cải tiến).
- TCVN 4197:2012 – Đất xây dựng – Phương pháp xác định độ ẩm.
2. Mục đích thí nghiệm
- Xác định độ ẩm tối ưu (Wopt)
- Xác định khối lượng thể tích khô lớn nhất (γdmax)
- Làm cơ sở xác định hệ số đầm chặt K ngoài hiện trường
- Kiểm soát chất lượng thi công nền đường, nền móng, san lấp
3. Nguyên lý thí nghiệm
Mẫu đất được đầm trong khuôn với năng lượng đầm tiêu chuẩn xác định.
Tiến hành đầm ở nhiều mức độ ẩm khác nhau để xây dựng đường cong quan hệ giữa:
Độ ẩm (W) – Khối lượng thể tích khô (γd)
Giá trị cực đại của đường cong là γdmax và độ ẩm tương ứng là Wopt.
4. Thiết bị – dụng cụ
- Khuôn đầm tiêu chuẩn (V ≈ 944 – 1000 cm³ tùy loại khuôn)
- Búa đầm 2,5 kg
- Chiều cao rơi 305 mm
- Cân kỹ thuật (độ chính xác 0,01 g)
- Tủ sấy 105 ± 5°C
- Dao gọt, khay trộn, dụng cụ trộn mẫu
5. Thông số đầm chặt tiêu chuẩn
Theo TCVN 12792:2020 – Phương pháp đầm chặt tiêu chuẩn:
- Đầm 3 lớp
- Mỗi lớp 25 chày
- Búa 2,5 kg
- Chiều cao rơi 305 mm
- Năng lượng đầm ≈ 600 kN.m/m³
6. Trình tự thực hiện
6.1. Chuẩn bị mẫu
- Lấy mẫu đại diện theo đúng quy định
- Làm khô gió, đập nhỏ
- Sàng loại bỏ hạt lớn vượt quá giới hạn tiêu chuẩn
- Chia mẫu thành 4–6 phần để thử với các độ ẩm khác nhau
6.2. Trộn nước và ủ mẫu
- Bổ sung lượng nước xác định vào từng phần
- Trộn đều đến khi đồng nhất
- Ủ mẫu tối thiểu 2–4 giờ (đối với đất dính có thể ủ lâu hơn)
6.3. Đầm mẫu trong khuôn
- Lắp khuôn và đế
- Đổ đất thành 3 lớp bằng nhau
- Đầm mỗi lớp 25 chày đều khắp mặt
- Gọt phẳng mặt khuôn
- Cân xác định khối lượng mẫu ướt
6.4. Xác định độ ẩm
- Lấy mẫu đại diện
- Sấy đến khối lượng không đổi
- Tính độ ẩm theo TCVN 4197:2012
7. Tính toán
7.1. Khối lượng thể tích ướt:
γ=Vm
7.2. Khối lượng thể tích khô:
γd=1+Wγ
7.3. Lập bảng và vẽ biểu đồ
- Lập bảng giá trị W và γd
- Vẽ đường cong đầm chặt
- Xác định γdmax và Wopt
8. Nội dung báo cáo thí nghiệm
Báo cáo bao gồm:
- Thông tin công trình
- Vị trí, loại đất
- Bảng số liệu chi tiết
- Đường cong đầm chặt
- Giá trị γdmax, Wopt
- Nhận xét và kết luận
