1. Căn cứ tiêu chuẩn áp dụng
Tùy theo loại lớp phủ và vật liệu nền, thí nghiệm đo chiều dày được thực hiện theo các tiêu chuẩn sau:
- TCVN 9760:2013 – Lớp phủ không từ tính trên nền kim loại từ tính – Phương pháp đo chiều dày bằng phương pháp từ tính.
- TCVN 9761:2013 – Lớp phủ không dẫn điện trên nền kim loại không từ tính – Phương pháp đo chiều dày bằng dòng điện xoáy.
(Các tiêu chuẩn này tương đương ISO 2178 và ISO 2360.)
2. Mục đích thí nghiệm
- Xác định chiều dày thực tế của lớp phủ (sơn, mạ kẽm, epoxy, phủ bảo vệ…)
- Kiểm tra sự phù hợp với yêu cầu thiết kế
- Kiểm soát chất lượng thi công và nghiệm thu công trình
3. Nguyên lý đo
3.1. Phương pháp từ tính
Áp dụng cho lớp phủ không từ tính trên nền thép.
Thiết bị đo sự thay đổi từ trường khi đầu dò tiếp xúc bề mặt.
3.2. Phương pháp dòng điện xoáy
Áp dụng cho lớp phủ không dẫn điện trên nền kim loại không từ tính (nhôm, inox…).
Thiết bị tạo dòng điện xoáy và đo sự thay đổi trở kháng để xác định chiều dày.
4. Thiết bị – dụng cụ
- Máy đo chiều dày lớp phủ (Coating Thickness Gauge)
- Tấm chuẩn hiệu chuẩn (shim chuẩn)
- Vật mẫu chuẩn nền thép/nhôm
- Khăn lau sạch bề mặt
Thiết bị phải được hiệu chuẩn định kỳ theo hệ thống quản lý chất lượng ISO/IEC 17025.
5. Chuẩn bị trước khi đo
- Kiểm tra tình trạng thiết bị
- Hiệu chuẩn máy bằng tấm chuẩn trước khi đo
- Làm sạch bề mặt lớp phủ
- Xác định số điểm đo theo yêu cầu kỹ thuật
6. Trình tự thực hiện
6.1. Hiệu chuẩn thiết bị
- Đặt đầu dò lên bề mặt nền không phủ để cài đặt “Zero”
- Kiểm tra lại bằng shim chuẩn có chiều dày xác định
6.2. Tiến hành đo
- Đặt đầu dò vuông góc với bề mặt
- Nhẹ nhàng nhấc đầu dò sau khi có tín hiệu ổn định
- Ghi lại giá trị đo
- Thực hiện tối thiểu 3–5 điểm/diện tích theo yêu cầu
6.3. Xử lý số liệu
- Tính giá trị trung bình
- So sánh với chiều dày thiết kế
- Đánh giá mức độ đạt/không đạt
7. Yêu cầu kỹ thuật và sai số
- Sai số phụ thuộc vào cấp chính xác thiết bị
- Không đo tại vị trí cong gấp khúc nhỏ hoặc cạnh sắc
- Tránh đo khi bề mặt ẩm ướt hoặc có bụi bẩn
8. Nội dung báo cáo thí nghiệm
Báo cáo bao gồm:
- Thông tin công trình/cấu kiện
- Loại lớp phủ và nền vật liệu
- Thiết bị sử dụng
- Số điểm đo và vị trí đo
- Bảng kết quả chi tiết
- Giá trị trung bình và đánh giá
9. Ứng dụng thực tế
Thí nghiệm được áp dụng trong:
- Kiểm tra sơn bảo vệ kết cấu thép
- Kiểm tra lớp mạ kẽm nhúng nóng
- Kiểm tra lớp phủ epoxy sàn công nghiệp
- Nghiệm thu hệ thống chống ăn mòn
10. Kết luận
Thí nghiệm đo chiều dày lớp phủ theo TCVN là phương pháp kiểm tra không phá hủy, nhanh chóng và chính xác, giúp đảm bảo lớp phủ đạt yêu cầu thiết kế, nâng cao độ bền và tuổi thọ công trình.
