1. Căn cứ tiêu chuẩn áp dụng
Thí nghiệm nén mẫu vữa được thực hiện theo các tiêu chuẩn Việt Nam:
- TCVN 3121-11:2023 – Vữa xây dựng – Phương pháp xác định cường độ nén.
- TCVN 3121-2:2023 – Vữa xây dựng – Lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử.
(Đối với vữa xi măng trong phòng thí nghiệm, có thể tham khảo thêm TCVN 6016:2011 – Xi măng – Phương pháp thử cường độ.)
2. Mục đích thí nghiệm
- Xác định cường độ chịu nén của vữa
- Đánh giá chất lượng vữa xây, vữa trát
- Kiểm tra nghiệm thu công trình
- Phục vụ kiểm soát cấp phối vật liệu
3. Thiết bị, dụng cụ
- Máy nén bê tông/vữa có thang đo phù hợp
- Khuôn đúc mẫu (40×40×160 mm hoặc 70,7×70,7×70,7 mm tùy loại)
- Bàn rung hoặc thiết bị đầm mẫu
- Tủ dưỡng hộ mẫu
- Thước cặp, cân kỹ thuật
Yêu cầu thiết bị:
- Máy nén được hiệu chuẩn định kỳ
- Tốc độ gia tải theo quy định tiêu chuẩn
- Đảm bảo bề mặt ép phẳng, sạch
4. Chuẩn bị mẫu thử
4.1 Lấy mẫu
- Lấy mẫu đại diện theo lô vật liệu
- Ghi nhận ngày đúc mẫu
4.2 Đúc mẫu
- Trộn vữa theo cấp phối thiết kế
- Đổ vữa vào khuôn thành 2–3 lớp
- Đầm chặt bằng bàn rung hoặc đầm tay
- Gạt phẳng bề mặt
4.3 Dưỡng hộ mẫu
- Sau 24 giờ tháo khuôn
- Dưỡng hộ trong điều kiện tiêu chuẩn (nhiệt độ 27 ± 2°C, độ ẩm ≥ 90%)
- Thời gian thử phổ biến: 7 ngày, 28 ngày
5. Trình tự thực hiện thí nghiệm
Bước 1: Chuẩn bị mẫu
- Lau sạch bề mặt mẫu
- Kiểm tra kích thước, khuyết tật
- Đặt mẫu đúng tâm bàn ép
Bước 2: Gia tải
- Tăng tải đều và liên tục
- Duy trì tốc độ gia tải theo tiêu chuẩn
- Ghi nhận tải trọng phá hoại lớn nhất
6. Tính toán kết quả
Cường độ chịu nén được tính theo công thức:R=AP
Trong đó:
- R – Cường độ nén (MPa)
- P – Tải trọng phá hoại (N)
- A – Diện tích chịu nén (mm²)
Kết quả là giá trị trung bình của các mẫu thử hợp lệ.
7. Báo cáo kết quả
Báo cáo thí nghiệm bao gồm:
- Thông tin công trình
- Loại vữa và cấp phối
- Tuổi mẫu khi thử
- Tiêu chuẩn áp dụng (TCVN 3121)
- Kết quả từng mẫu
- Giá trị trung bình
- Nhận xét và kết luận
8. Ứng dụng thực tế
Thí nghiệm nén mẫu vữa được áp dụng trong:
- Kiểm tra chất lượng vữa xây, vữa trát
- Nghiệm thu công trình dân dụng và công nghiệp
- Kiểm soát vật liệu tại phòng thí nghiệm LAS-XD
- Thẩm tra, kiểm định chất lượng công trình

