Thí nghiệm chiết mẫu bê tông nhựa

QUY TRÌNH THÍ NGHIỆM CHIẾT MẪU BÊ TÔNG NHỰA

Kiểm tra hàm lượng nhựa và thành phần hạt

1. Căn cứ tiêu chuẩn áp dụng

Thí nghiệm chiết tách nhựa và xác định thành phần hạt được thực hiện theo:

TCVN 8860-9:2011 – Bê tông nhựa – Phương pháp xác định hàm lượng nhựa bằng phương pháp chiết.
TCVN 7572-2:2006 – Cốt liệu cho bê tông và vữa – Phương pháp xác định thành phần hạt.

(Có thể áp dụng phương pháp chiết bằng máy ly tâm hoặc thiết bị chiết tự động theo quy định tiêu chuẩn.)

2. Mục đích thí nghiệm

Xác định hàm lượng nhựa thực tế (%) trong bê tông nhựa
Xác định thành phần cấp phối cốt liệu sau chiết
Đánh giá sự phù hợp với cấp phối thiết kế (Job Mix Formula – JMF)
Kiểm soát chất lượng thi công và nghiệm thu mặt đường

3. Nguyên lý thí nghiệm

Mẫu bê tông nhựa được hòa tan trong dung môi chuyên dụng để tách nhựa khỏi cốt liệu.

Sau khi chiết:

Xác định khối lượng cốt liệu khô
Tính hàm lượng nhựa theo chênh lệch khối lượng
Sàng phân tích cấp phối cốt liệu thu hồi

4. Thiết bị – dụng cụ

Máy chiết ly tâm hoặc máy chiết tự động
Dung môi hòa tan nhựa (theo tiêu chuẩn)
Tủ sấy 105 ± 5°C
Cân kỹ thuật (độ chính xác 0,1 g hoặc 0,01 g)
Bộ sàng tiêu chuẩn
Khay chứa, giấy lọc, dụng cụ rửa

5. Chuẩn bị mẫu

Lấy mẫu đại diện tại hiện trường hoặc trạm trộn
Làm tơi mẫu (không phá vỡ hạt đá)
Cân khối lượng mẫu thử theo quy định (thường 1000–1500 g tùy cỡ hạt)

6. Trình tự thực hiện

6.1. Xác định khối lượng ban đầu

Cân chính xác khối lượng mẫu bê tông nhựa ban đầu (m₁)

6.2. Chiết tách nhựa

Đưa mẫu vào bát chiết
Thêm dung môi theo quy định
Vận hành máy ly tâm để tách nhựa
Lặp lại quá trình cho đến khi dung dịch trong

6.3. Sấy khô cốt liệu

Thu hồi cốt liệu sau chiết
Sấy ở 105 ± 5°C đến khối lượng không đổi
Cân khối lượng cốt liệu khô (m₂)

7. Tính toán hàm lượng nhựa

Hàm lượng nhựa Pb (%) được xác định theo công thức: $Pb = \frac{m_1 – m_2}{m_1} \times 100$ Pb=m1m1−m2×100

Trong đó:

m₁: Khối lượng mẫu ban đầu
m₂: Khối lượng cốt liệu sau chiết và sấy khô

8. Xác định thành phần hạt

Tiến hành sàng cốt liệu thu hồi qua bộ sàng tiêu chuẩn
Cân khối lượng từng phần
Tính tỷ lệ phần trăm lọt sàng
Lập bảng và biểu đồ cấp phối
So sánh với cấp phối thiết kế (JMF)

9. Nội dung báo cáo thí nghiệm

Báo cáo bao gồm:

Thông tin công trình, vị trí lấy mẫu
Khối lượng mẫu thử
Hàm lượng nhựa (%)
Bảng phân tích thành phần hạt
Biểu đồ cấp phối sau chiết
So sánh với cấp phối thiết kế
Nhận xét – đánh giá chất lượng

10. Lưu ý kỹ thuật

Đảm bảo chiết đến khi dung dịch trong hoàn toàn
Kiểm soát hao hụt cốt liệu mịn
Thực hiện an toàn khi sử dụng dung môi
Hiệu chuẩn cân và thiết bị theo hệ thống quản lý chất lượng ISO/IEC 17025

11. Kết luận

Thí nghiệm chiết mẫu bê tông nhựa là chỉ tiêu quan trọng trong kiểm soát chất lượng thi công mặt đường. Kết quả xác định chính xác hàm lượng nhựa và thành phần cấp phối giúp đảm bảo hỗn hợp bê tông nhựa đáp ứng yêu cầu thiết kế, tăng độ bền và tuổi thọ khai thác công trình.

Nếu anh cần, tôi có thể:

Biên tập lại nội dung theo phong cách website chuyên nghiệp cho phòng LAS-XD
Hoặc bổ sung thêm quy trình kiểm soát sai số và biểu mẫu báo cáo theo ISO/IEC 17025:2017 để đưa vào hồ sơ năng lực.