1. Căn cứ tiêu chuẩn áp dụng
Thí nghiệm độ rửa trôi (độ bền chùi rửa/độ bền ướt) của sơn được thực hiện theo:
- TCVN 8653-1:2012 – Sơn và vecni – Xác định độ bền chùi rửa – Phần 1: Phương pháp sử dụng máy chà rửa.
- TCVN 2097:2015 – Sơn – Phương pháp tạo màng thử.
(Có thể áp dụng kết hợp yêu cầu kỹ thuật của từng dòng sơn theo hồ sơ thiết kế.)
2. Mục đích thí nghiệm
- Xác định khả năng chịu chùi rửa của màng sơn
- Đánh giá độ bền khi tiếp xúc nước và tác động cơ học
- Phân loại cấp chất lượng sơn nội – ngoại thất
- Kiểm soát chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường
3. Nguyên lý thí nghiệm
Màng sơn được tạo trên tấm nền chuẩn và để khô theo quy định.
Sau đó đặt vào máy thử chà rửa với:
- Bàn chải tiêu chuẩn
- Dung dịch chà rửa quy định
- Số chu kỳ chuyển động xác định
Sau thử nghiệm, tiến hành:
- Đo chiều dày hao mòn
hoặc - Ghi nhận số chu kỳ đến khi lộ nền
4. Thiết bị – dụng cụ
- Máy thử độ bền chùi rửa
- Bàn chải tiêu chuẩn
- Dung dịch thử theo tiêu chuẩn
- Tấm nền chuẩn (xi măng, tấm nhựa hoặc kính)
- Thiết bị đo chiều dày màng sơn
Thiết bị phải được kiểm định/hiệu chuẩn theo hệ thống quản lý chất lượng ISO/IEC 17025.
5. Chuẩn bị mẫu thử
5.1. Tạo màng sơn
- Khuấy đều sơn
- Phủ lên tấm nền với chiều dày quy định
- Để khô và đóng rắn theo thời gian tiêu chuẩn
- Điều hòa mẫu trong điều kiện phòng thử nghiệm
6. Trình tự thực hiện
6.1. Lắp đặt mẫu
- Cố định tấm mẫu vào máy thử
- Chuẩn bị dung dịch chà rửa
6.2. Tiến hành thử
- Cài đặt số chu kỳ theo yêu cầu (ví dụ: 200, 500, 1000 chu kỳ…)
- Khởi động máy
- Đảm bảo dung dịch luôn đủ trong quá trình thử
6.3. Đánh giá kết quả
Có 2 cách đánh giá phổ biến:
Cách 1: Đo chiều dày hao hụt
- Đo chiều dày màng trước và sau thử
- Tính độ hao mòn (µm)
Cách 2: Xác định số chu kỳ đến khi lộ nền
- Ghi nhận số chu kỳ tại thời điểm hư hại
7. Phân loại độ bền chùi rửa (tham khảo)
| Cấp | Độ hao mòn sau 200 chu kỳ | Đánh giá |
|---|---|---|
| Cấp 1 | ≤ 5 µm | Rất tốt |
| Cấp 2 | 5 – 20 µm | Tốt |
| Cấp 3 | 20 – 70 µm | Trung bình |
| Cấp 4 | > 70 µm | Thấp |
(Lưu ý: Phân loại cụ thể theo tiêu chuẩn và quy định sản phẩm.)
8. Nội dung báo cáo thí nghiệm
Báo cáo bao gồm:
- Thông tin sản phẩm sơn
- Loại nền và phương pháp tạo màng
- Điều kiện thử nghiệm
- Số chu kỳ thực hiện
- Chiều dày hao hụt hoặc số chu kỳ hư hại
- Kết luận đạt/không đạt
9. Ứng dụng thực tế
Thí nghiệm được áp dụng cho:
- Sơn nội thất chịu lau chùi
- Sơn ngoại thất
- Sơn bệnh viện, trường học, khu thương mại
- Sơn công nghiệp yêu cầu độ bền cao
10. Kết luận
Thí nghiệm độ rửa trôi của sơn theo TCVN là chỉ tiêu quan trọng đánh giá độ bền sử dụng của lớp phủ. Kết quả thử nghiệm giúp lựa chọn sản phẩm phù hợp với điều kiện khai thác, đảm bảo chất lượng và tuổi thọ công trình.
