1. Căn cứ tiêu chuẩn áp dụng
- TCVN 8860-1:2011 – Bê tông nhựa – Phương pháp thử – Phần 1: Xác định độ ổn định và độ dẻo Marshall.
- Hồ sơ thiết kế và chỉ dẫn kỹ thuật của dự án.
2. Mục đích thí nghiệm
- Xác định độ ổn định Marshall (kN) – khả năng chịu tải của mẫu bê tông nhựa.
- Xác định độ dẻo Marshall (mm) – khả năng biến dạng dẻo của mẫu trước khi phá hoại.
- Đánh giá chất lượng hỗn hợp bê tông nhựa phục vụ thiết kế và nghiệm thu thi công mặt đường.
3. Thiết bị – dụng cụ
- Máy nén Marshall (có vòng đo lực hoặc loadcell đã hiệu chuẩn).
- Khuôn đúc mẫu Marshall (đường kính 101,6 mm).
- Búa đầm tiêu chuẩn (4,54 kg; chiều cao rơi 457 mm).
- Bể điều nhiệt 60 ± 1°C.
- Tủ sấy, cân kỹ thuật (độ chính xác 0,1 g).
- Thiết bị đo biến dạng (đồng hồ đo độ dẻo).
4. Chuẩn bị mẫu
- Gia nhiệt cốt liệu và nhựa đường đến nhiệt độ trộn theo quy định.
- Trộn đều hỗn hợp bê tông nhựa.
- Đúc mẫu trong khuôn tiêu chuẩn.
- Đầm mỗi mặt 50 hoặc 75 chày (tùy loại đường).
- Sau khi nguội, tháo khuôn và bảo dưỡng mẫu tối thiểu 24 giờ ở nhiệt độ phòng.
Trước khi thí nghiệm, ngâm mẫu trong bể nước ở 60°C trong 30 – 40 phút.
5. Trình tự thí nghiệm
5.1. Đưa mẫu vào thiết bị
- Đặt mẫu vào đầu ép Marshall.
- Căn chỉnh đúng tâm trục nén.
5.2. Gia tải
- Gia tải với tốc độ 50 mm/phút.
- Ghi lại:
- Giá trị lực lớn nhất (độ ổn định Marshall).
- Độ biến dạng tương ứng tại thời điểm phá hoại (độ dẻo Marshall).
6. Tính toán và xử lý kết quả
6.1. Độ ổn định Marshall
Là giá trị lực lớn nhất tác dụng lên mẫu (kN), có thể hiệu chỉnh theo chiều cao mẫu nếu cần.
6.2. Độ dẻo Marshall
Là biến dạng dọc trục của mẫu tại thời điểm đạt tải trọng lớn nhất (mm).
6.3. Giá trị báo cáo
- Lấy trung bình ít nhất 3 mẫu.
- Tính độ lệch chuẩn nếu yêu cầu kiểm soát chất lượng.
7. Đánh giá kết quả
So sánh với yêu cầu thiết kế theo cấp đường và loại bê tông nhựa:
- Độ ổn định tối thiểu theo quy định dự án.
- Độ dẻo nằm trong khoảng cho phép (thường 2 – 4 mm hoặc theo thiết kế).
- Đảm bảo các chỉ tiêu độ rỗng, độ chặt nếu kiểm tra đồng bộ.
8. Báo cáo thí nghiệm
Báo cáo bao gồm:
- Thông tin công trình
- Loại bê tông nhựa
- Hàm lượng nhựa
- Bảng số liệu chi tiết từng mẫu
- Giá trị trung bình
- Nhận xét – kết luận đạt/không đạt
- Chữ ký kỹ thuật viên và kiểm soát viên chất lượng
9. Năng lực thực hiện
Phòng thí nghiệm thực hiện thí nghiệm Marshall theo đúng TCVN, đảm bảo:
- Thiết bị được kiểm định, hiệu chuẩn định kỳ
- Nhân sự có chứng chỉ chuyên môn
- Tuân thủ hệ thống quản lý chất lượng ISO/IEC 17025:2017
